به گزارش روابط عمومی پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، روز شنبه به مناسبت ۲۱ مرداد، روز ملی دریای خزر، نشست تخصصی با محوریت بررسی مسائل زیست‌محیطی، منابع شیلاتی و چالش‌های پیش‌روی دریای خزر، به همت بخش بیولوژی و ارزیابی ذخایر مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور و پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، به صورت وبیناری برگزار شد.
در این نشست، جمعی از پژوهشگران و متخصصان حوزه علوم شیلاتی و اکولوژی دریای خزر به ارائه آخرین یافته‌ها و دیدگاه‌های تخصصی خود درباره وضعیت این پهنه آبی ارزشمند پرداختند. حسن نصراله‌زاده رئیس و حسن فضلی  معاون پژوهش و فناوری پژوهشکده، در کنار پنج سخنران دیگر، به تشریح نتایج مطالعات و مهم‌ترین چالش‌های مرتبط با اکوسیستم و منابع شیلاتی دریای خزر پرداختند.
حسن نصراله‌زاده، رئیس پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، در این نشست با اشاره به ویژگی‌های منحصربه‌فرد دریای خزر و حساسیت‌های اکولوژیک این پهنه آبی، به بررسی اثرات زیست‌محیطی توسعه پرورش ماهی در قفس‌های دریایی  پرداخت.
وی با تشریح بخشی از مطالعات انجام‌شده در پژوهشکده در زمینه جانمایی قفس‌های دریایی، شرایط هیدرودینامیکی و ویژگی‌های خاص دریای خزر، اظهار کرد: بررسی دقیق شرایط محیطی و انتخاب مناسب محل استقرار قفس‌ها، از الزامات اساسی توسعه پایدار این فعالیت در دریای خزر است؛ چراکه فعالیت‌های آبزی‌پروری می‌توانند در صورت رعایت نشدن ملاحظات زیست‌محیطی، بر کیفیت رسوبات و تعادل اکوسیستم منطقه اثرگذار باشند.
رئیس پژوهشکده با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده افزود: نوع خوراک مصرفی و شیب بستر منطقه از جمله عوامل مؤثر بر میزان تجمع و رسوب ترکیبات مغذی، به‌ویژه نیتروژن و فسفر، در محدوده قفس‌های پرورش ماهی هستند. از این رو، توجه همزمان به ویژگی‌های محیطی محل استقرار قفس‌ها، نوع و میزان خوراک مصرفی و ظرفیت اکولوژیک منطقه می‌تواند در کاهش آثار احتمالی این فعالیت بر محیط زیست دریای خزر نقش مؤثری داشته باشد.
نصراله‌زاده همچنین بر ضرورت تداوم مطالعات و پایش‌های علمی همزمان با توسعه پرورش ماهی در قفس تأکید کرد و گفت: گسترش این فعالیت نیازمند اجرای برنامه‌های مشترک پژوهشی و اجرایی، پایش مستمر شرایط محیطی و بهره‌گیری از نتایج مطالعات علمی در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی است تا توسعه آبزی‌پروری در چارچوب ظرفیت‌های اکولوژیک دریای خزر انجام شود.
حسن فضلی، معاون پژوهشی و فناوری پژوهشکده اکولوژی دریای خزر نیز در این نشست با نگاهی به وضعیت منابع شیلاتی دریای خزر، مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی این منابع را تشریح کرد.
وی با اشاره به روند تغییرات اقلیمی و کاهش سطح آب دریای خزر، بر ضرورت توجه جدی به پیامدهای این تغییرات بر زیستگاه‌ها و منابع شیلاتی تأکید کرد و گفت: با توجه به اینکه در شرایط کنونی امکان جلوگیری از روند افزایشی دمای کره زمین وجود ندارد و پیش‌بینی‌ها نیز از ادامه روند کاهشی تراز آب دریای خزر، دست‌کم در کوتاه‌مدت، حکایت دارد، لازم است مجموعه‌ای از اقدامات فوری و مؤثر برای حفاظت از منابع شیلاتی این پهنه آبی در دستور کار قرار گیرد.
فضلی،کنترل و جلوگیری از فعالیت صیادان غیرمجاز، به‌ویژه استفاده از ادوات صیادی غیرمجاز را یکی از اقدامات ضروری برای حفاظت از ذخایر شیلاتی عنوان کرد و افزود: جلوگیری از ورود آلاینده‌ها به حوزه دریای خزر، چه از طریق رودخانه‌ها و چه از طریق فعالیت‌های مستقر در دریا، باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
وی همچنین جلوگیری از ورود و گسترش آبزیان غیر‌بومی، انجام اقدامات مؤثر برای بازسازی و احیای ذخایر باارزش شیلاتی و استفاده از رویکرد مدیریت مبتنی بر اکوسیستم   را از دیگر الزامات حفاظت از منابع شیلاتی دریای خزر برشمرد.
معاون پژوهش و فناوری پژوهشکده با تأکید بر ضرورت انطباق شیوه بهره‌برداری از منابع شیلاتی با شرایط اقلیمی جدید، اظهار کرد: مدیریت منابع باید متناسب با تغییرات محیطی و شرایط جدید اکوسیستم دریای خزر بازنگری شود تا ضمن حفظ ظرفیت‌های طبیعی، امکان بهره‌برداری پایدار از منابع نیز فراهم شود.
فضلی در ادامه،  تقویت همکاری میان کشورهای حاشیه دریای خزر  را یکی از الزامات مهم برای مواجهه با چالش‌های مشترک این پهنه آبی دانست و پیشنهاد کرد با ایجاد یک پلتفرم مشترک میان کشورهای ساحلی، زمینه برای تبادل اطلاعات، هم‌راستایی برنامه‌های تحقیقاتی و حرکت به سمت مدیریت مشترک ذخایر شیلاتی فراهم شود.
وی تأکید کرد: دریای خزر یک اکوسیستم به‌هم‌پیوسته است و تغییرات ایجادشده در هر بخش می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای جغرافیایی داشته باشد؛ بنابراین، حفاظت از منابع و بازگرداندن تعادل اکولوژیک آن، نیازمند همکاری علمی، تبادل داده و هماهنگی مدیریتی میان کشورهای حاشیه دریای خزر است.
در این نشست تخصصی، سایر سخنرانان نیز به ارائه دیدگاه‌ها و یافته‌های پژوهشی خود درباره وضعیت دریای خزر، منابع آبزی، چالش‌های زیست‌محیطی و راهکارهای حفاظت و بهره‌برداری پایدار از این اکوسیستم پرداختند.